We bieden hulp aan familieleden en partners, evenals aan professionals in de zorg.
Dagelijks vragen naar hoe laat de mis begint
Alzheimercolumn nummer 122, februari 2019

De bakkerij staat wijd en zijd bekend. Dat was al toen Anna’s man in de bakkerij stond en nog steeds nu zoon Bart de bakkerij van zijn vader heeft voortgezet na diens overlijden. Anna woont tegenwoordig in de garage sinds Bart, samen met zijn vrouw Irene, in de bakkerij is komen wonen. Die garage is van alle gemakken voorzien en er is een tussendeur zodat Anna toch in haar voormalige huis kan komen en in direct contact kan staan met Irene of Bart. In het begin hielp ze Irene op drukke momenten nog mee in de bakkerswinkel. Ze wist immers maar al te goed hoe het in de winkel eraan toegaat en ze kende natuurlijk alle vaste klanten.

Sinds een paar jaar is in onderling goed overleg afgesproken dat moeder niet langer hoeft bij te springen in de winkel. Ze kan van haar oude dag genieten, de tijd nemen om familie op te zoeken en te ontvangen, samen met vriendinnen een uitstapje te maken, allemaal dingen waar ze nauwelijks tijd voor had toen ze nog in de winkel moest staan. Met het voortschrijden der jaren werd het steeds duidelijker dat meneer Alzheimer bij haar aan de deur klopte. Eerst was dat nog onopvallend en wist ze dat ook goed te verbloemen.

Het laatste half jaar werd het allemaal veel duidelijker. De geriater stelde vast dat bij Anna sprake is van dementie, al weet hij natuurlijk niet in welk tempo e ziekte zich ontwikkelt. Tot een half jaar terug kookte Anna nog iedere dag haar potje en wist ze zich te vermaken door tijdschriften te lezen, te haken, op bezoek te gaan, televisie te kijken en op zaterdag naar de plaatselijk kerk te gaan om de viering bij te wonen. Anna is altijd een gelovige vrouw geweest en het wekelijkse misbezoek is haar heilig.
Zoon Bart stelde zijn moeder voor om niet meer zelf dagelijks te koken, omdat ze al een paar keer het gas had laten aanstaan. Er waren nog geen rampzalige ongelukken gebeurd, maar wel was het eten in de pannen een paar keer aangebrand, omdat moeder meende dat ze het vuur uitgedraaid had. Bart stelde moeder voor om de warme maaltijden dagelijks te laten komen door de warme-maaltijdservice. De warme maaltijden daarvan zijnecht uitstekend. Eerst wilde moeder er niet aan, maar nadat ze een paar keer een proefmaaltijd had gekregen was ze om. Inderdaad voortaan geen rompslomp meer met pannen en groenten schoonmaken en vlees braden. De wekelijkse boodschappen deed Irene samen met haar schoonmoeder, omdat in het dorp geen winkel of supermarkt meer was. De bakkerij is de laatst overgebleven winkel in het dorp.

De laatste maanden komt het steeds vaker voor dat Anna via de binnendeur de winkel binnenkomt om aan Irene te vragen hoe laat vandaag de mis in de kerk begint. Anna meent dat er dagelijks een mis is. Alleen op zaterdag is er een eucharistieviering in de kerk. Op de andere dagen van de week is niets te doen, omdat het dorp geen eigen pastoor meer heeft. De pastoor moet door het grote priestertekort in de weekends wel vijf parochies bedienen. Dat komt bij Anna niet meer binnen. Zij denkt nog dat er iedere dag een mis is en in het weekend wel drie of vier. En ook al zegt Irene dat het vandaag woensdag is en drie uur in de middag en dat er op woensdag niets te doen is in de kerk, duurt het even voordat Anna dat in de gaten heeft en daarna weer naar haar garagewoning sloft.

Het vragen naar de tijden van de mis is de laatste maand verergerd. Eerst was het een paar keer per week. Daarna kwam schoonmoeder echt iedere dag de winkel binnen -vaak terwijl er klanten waren- om te vragen hoe laat deze dag de mis zou beginnen. Natuurlijk snapt Irene dat het alles te maken heeft met toenemende vergeetachtigheid, toch vindt ze het gênant dat Anna de winkel binnenkomt en op wat klagerige toon vraagt naar het tijdstip van de volgende viering in de kerk. Soms heeft ze dan haar winterjas al aangetrokken en haar handschoenen aan. Haar terechtwijzen heeft geen zin; dat zou Anna niet eens begrijpen.

Het is zelfs al gebeurd dat Anna, nadat de thuiszorg geweest is om haar de elastieken kousen uit te trekken, haar bedklaar te maken en de medicijnen voor de nacht te geven, weer opgestaan is. Ze had zich weer aangekleed, de winterjas aangetrokken en was op haar pantoffels naar buiten gegaan. In de late avond hadden buurtgenoten haar aangetroffen. Ze had naar de mis willen gaan, had ze gezegd. Men had haar bij een hevig geschrokken Bart en Irene thuisgebracht.

Wat nu? Is er een grens bereikt? Is een beschermde woonomgeving nu de best aangewezen plek voor moeder? En waar zou moeder dan het best op haar plaats zijn? De vraag is natuurlijk ook of er plaats is. Of maar wachten totdat er halsoverkop een uithuisplaatsing aan de orde is?


Maart Vestjens, pastor, geestelijk en spiritueel begeleider
voor Noord- en Midden Limburg

Als u wilt reageren op deze column dan kan dat via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. U kunt hem daarover ook bellen ook over andere kwesties of vragen: tel. 06 51 52 49 30. Ook voor uitvaarten is hij beschikbaar.
Via dit nummer is ook onderstaand boek te bestellen.

Mijn laatste boek ‘Als het geheugen rafelt’ (60 columns over Alzheimer) (uitgeverij In-Out Books te Helden-Panningen) en uitgekomen in december 2018, is bij mij verkrijgbaar voor de prijs van € 15,= Ook in de verschillende Alzheimercafés wordt het voor deze prijs te koop aangeboden. En ook via de boekhandel is het te bestellen.
  • 25 september a.s.: bijeenkomst voor vrijwilligers 09-09-2019

    Lees meer...

inloggenbl