Dementie komt bij tientallen (op zijn minst 55) aandoeningen voor. In een enkel geval is die aandoening behandelbaar, zoals bij ernstige depressie en bij sterke bijwerkingen van sommige geneesmiddelen waaronder benzodiazepines. De dementie kan dan verdwijnen. In verreweg de meeste gevallen is dementie echter onomkeerbaar.

Alzheimer
Dementie is meestal het gevolg van de ziekte van Alzheimer. Daarvan bestaan vele varianten. In een Rotterdams onderzoek van ongeveer 10 jaar geleden (de ERGO-studie) hadden 7 op de 10 mensen met dementie primair de ziekte van Alzheimer.

Vasculaire dementie
In de 2e plaats betreft het vasculaire dementie: alle niet-Alzheimer vormen waarbij bloedvaten in de hersenen afwijkingen vertonen. Dit kan variëren van een reeks kleine herseninfarcten tot een grote beroerte of een bloeding in de hersenen. Ook kan het gaan om aantasting van de witte stof in de hersenen. In de bewuste Rotterdamse studie had 16% van de dementerenden vasculaire dementie.

Parkinson
Dementie komt geregeld voor bij de ziekte van Parkinson, 6% van de dementerenden in ERGO had Parkinson.

Andere aandoeningen
Tot de andere aandoeningen die gepaard kunnen gaan met dementie, horen de ziekte van Creuzfeldt-Jakob, aids en hersentumoren. Ook bij het syndroom van Down (verstandelijke handicap) kan dementie optreden.

De klinische beelden van dementie vallen niet altijd van elkaar te scheiden. Er komen mengvormen voor, bijvoorbeeld van Alzheimer en vasculaire dementie.